Deze stijl is ontstaan in Japan en heeft sindsdien een grote populariteit veroverd op wereldschaal. Maar wat zijn precies de kenmerkende elementen die manga onderscheiden, en hoe zit het met de verschillende typen of variaties?
Een korte geschiedenis
Manga kan terugvoeren tot de vroege jaren van Japanse folklore, waarin Manga verhalen werden verteld door monden te bedekken en uitbeelden op papier. De huidige vorm is ontstaan in de 19e eeuw met de publicatie van “Tantei Jimushi”, een detective-verhaal dat gebaseerd was op het werk van Arthur Conan Doyle.
Een belangrijk punt voor de Japanse tekenstijl kwam toen ze werden geïnspireerd door Westerse strips en anime. Deze stijlen vormden zich tot hun eigen reeks met onder andere gekleurde kaftontwerpen, gekleurde tekstuele elementen en uiteindelijk ook kleurige illustraties die een onderscheidende kenmerk voor manga zouden vormen.
Kenmerken
Er zijn verschillende elementen in de Japanse tekenstijl die van het fenomeen “Manga” een uniek verschijnsel maken. Het gebruik van diagonale lijnen, lichte penseelen en rijk getekend papier worden gebruikt om duidelijke details te laten zien zodat de lezers zich kunnen concentreren op het vertellen van de verhalen.
Een belangrijk punt is dat manga een stijl van geschreven tekst heeft in de vorm van komische en realistische getekende illustraties die worden gepresenteerd als voortdurende beeldvoerders. Door deze stijlen te combineren met lichte penseelen, rijke kleuren en diagonale lijnen kunnen auteurs een zowel uiteindelijke alsook historisch beeld schetsen.
Verschillende typen manga
Er zijn verschillende soorten en variaties van Manga ontstaan. De meest bekend is “Shonen”, de mannelijke versie, terwijl “Shoujo” de vrouwelijke vorm heeft. “Seinen” bestaat voor volwassen lezers.
Sommige specifieke manga’s hebben een bijzondere focus: zo zijn er die zich toeleggen op romantiek (romance-manga), andere op avontuurlijke situaties, en nog anderen met stijlen zoals humor of drama. Het thema is vaak niet beperkt tot één genre en de verhalen zouden soms worden bestempeld als een soort van “mix”.
Juridische context
De juridische kant kan complex zijn wanneer het gaat over auteursrechten en intellectueel eigendom. Dit is vooral relevant in Europa, waar Japanse manga vaak wordt gepubliceerd onder licentie door Europese uitgevers.
Manga-creatoren ontvangen meestal geen royaltys (in tegenstelling tot schrijvers of dichters), maar worden wel op de auteursrechten aangemerkt. Een vraag is waarom en hoe de creatieve eigendomsrechten zijn overgedragen vanuit het oorspronkelijke Japanse rechterlijk systeem naar een Europees rechtssysteem.
Vrij spel
Sommige mensen stellen dat ze al vroeg werden ingewijd in manga. Eén man, die op internet schreef als hij was 3 jaar oud en nog maar net leerde lezen, zegt over de Japanse tekenstijl:
“Er zijn altijd figuren geweest bij ons thuis die ‘Manga’ las, dus dat ging vanzelf met mij. Ik wist niet wat het precies betekende of hoe je ‘t moest doen, maar ik leerde wel veel en bleef er ook op terugkomen.”
Een andere man kwam pas later in aanraking met manga toen hij als tiener bij een Japanse vriend langsliep die van de strip hield.
“Vooral omdat we zowel de stijl als de inhoud niet begrepen, mochten wij het boek hebben en leerden we er zo geleidelijk aan de regels van op.”
In beide gevallen kreeg men meer informatie over de manga. Soms wordt een bepaalde reeks wel ‘overdraagbaar’ maar vaak hadden ze alleen gewoon wat vragen.
Risicos
Uiteindelijk moet er bij het lezen, tekenen en publiceren van Manga worden nagedacht over risicos die inherent zijn aan de stijl. Zo zouden bepaalde verhalen moeilijk herleidbaar of misbruikte beschouwd kunnen worden.
In Japan zelf werden verschillende reeksen met voorbeelden gedeeltelijk toegepast op historische gebeurtenissen maar deels ook van fictie waar men in eerste instantie geen goed idee had hoe die eruit zou zien en wat dus niet bijzonder geschikt was om een vorm te geven aan werkelijke situaties.
Daarnaast is het belangrijk voor schrijvers om hun verhalen uit de weg te houden van controversiële thema’s. Het publiceren ervan kan opgemerkt worden door organisatoren, critici en zelfs lezers die eventueel minder enthousiasme hebben.
Samenvatting
Manga is een Japanse tekenstijl die zich de laatste decennia steeds meer heeft ontwikkeld. De stijl kenmerkt zich door rijke kleuren, diagonale lijnen en uiteindelijk het gebruik van verschillende typen manga zoals “Shonen”, “Seinen” of “Manga voor volwassen lezers”.
De Japanse tekenstijl is wereldschaal een grote populariteit geworden. Er zijn talloze vormen, stijlen en thema’s die gebruikt worden in manga’s.
Het auteursrechtelijke systeem in Europa maakt het soms lastig voor schrijvers om hun rechten te behouden wanneer hun werk wordt gepubliceerd.
Uiteindelijk is het belangrijkst dat beide auteurs én lezers van manga consequent nadenken over de gevolgen die zich kunnen voordoen als een manga opvallend of controversieel wordt beschouwd.